Sản phẩm liên quan: Mandler 50mm f/1.4 E46 Pre-A
Tôi luôn đặc biệt yêu thích các ống kính 50mm, nhất là những thiết kế f/1.4 cổ điển. Với tôi, 50mm không chỉ là một tiêu cự. Đó là góc nhìn mà tôi tự nhiên tìm đến khi chụp người, cho phép tôi đến đủ gần để tạo nên một bức chân dung thân mật mà vẫn có không gian để kể chuyện.
Phần lớn ảnh của tôi lấy cảm hứng từ vẻ hào nhoáng của Hollywood xưa, và tôi bị thu hút bởi những ống kính có thể mang phần nào bầu không khí ấy vào hình ảnh. Tôi không nhất thiết tìm kiếm độ sắc nét tuyệt đối hay khả năng hiệu chỉnh quang học hoàn hảo. Tôi muốn tông da đẹp, sự chuyển tiếp nhẹ nhàng từ vùng nét sang hậu cảnh và chất ảnh đặc trưng tạo nên cá tính riêng cho bức hình. Một ống kính nên là nhiều hơn một công cụ ghi lại những gì ở trước máy ảnh.
Với tôi, nó là một phần của quá trình sáng tạo, và ống kính 50mm f/1.4 cổ điển luôn mang lại cảm giác thân thuộc như ở nhà.
Tôi có cả một tủ đầy ống kính 50mm. Chúng là những cây cọ của tôi, và đến nay tôi đã hiểu rõ từng chiếc. Tôi biết mỗi ống kính thể hiện khuôn mặt như thế nào, tạo khung cảnh ra sao và nên chọn chiếc nào khi muốn có một phong cách cụ thể.
Với tôi, Summilux luôn giữ một vị trí đặc biệt trong dòng Leica M, nằm giữa Summicron và Noctilux.
Khẩu độ lớn, đầy cá tính nhưng vẫn đủ nhỏ gọn để mang theo cả ngày, đó là sự kết hợp khiến tôi luôn quay trở lại với nó.
Một số bức ảnh yêu thích nhất của tôi được chụp bằng ống kính 50mm, và đó là lý do tôi luôn quay lại với tiêu cự này.
Mandler 50mm f/1.4 E46 Pre-A bằng đồng thau, được chụp dưới ánh sáng ấm áp đậm chất điện ảnh.
Lớp hoàn thiện cổ điển và cá tính lấy cảm hứng từ ống kính xưa của chiếc Leica M khẩu độ lớn này rất phù hợp với cách tôi chụp chân dung.
Tôi đã sở hữu và sử dụng hầu hết các phiên bản Leica Summilux-M 50mm f/1.4. Sau nhiều thời gian gắn bó với những ống kính này, tôi dần nhận ra sự khác biệt trong cách chúng tạo nên hình ảnh. Những khác biệt nhỏ về độ mềm, độ tương phản và sự chuyển tiếp sang hậu cảnh có thể làm thay đổi cá tính của một bức chân dung. Chúng có thể cùng tiêu cự và khẩu độ tối đa, nhưng với tôi, chúng không đơn thuần là các phiên bản khác nhau của cùng một ống kính. Mỗi chiếc đều có cá tính riêng.
Cách những ống kính này mang dấu ấn thời gian cũng có điều gì đó rất đặc biệt. Một chiếc Summilux sơn đen còn gần như nguyên vẹn có thể đẹp đến mức bạn ngại cầm vào, như một phần lịch sử nhiếp ảnh mà bạn chần chừ không muốn lấy ra khỏi tủ. Nhưng tôi cũng bị thu hút không kém bởi một chiếc đã được sử dụng nhiều năm, với lớp đồng thau lộ ra dưới lớp sơn và những dấu thời gian đẹp đẽ kể lại câu chuyện về các chủ nhân trước. Những ống kính này dường như ngày càng mang dấu ấn cá nhân theo thời gian.
Tôi từng sở hữu một chiếc Summilux-M 50mm f/1.4 Pre-ASPH sơn đen rồi sau đó nhượng lại, và đến giờ tôi vẫn nhớ nó. Không chỉ vì lớp hoàn thiện, tôi còn yêu cách nó tạo nên hình ảnh. Ở khẩu độ mở lớn nhất, ảnh có độ mềm và quầng sáng nhẹ rất riêng, cùng màu sắc tự nhiên và sự chuyển tiếp đẹp từ chủ thể sang hậu cảnh. Chất ảnh ấy vẫn ở lại trong tôi và tiếp tục định hình những gì tôi tìm kiếm ở một ống kính 50mm.
Vì vậy, khi bắt gặp Mandler 50mm f/1.4 E46 Pre-A, tôi đã rất tò mò. Liệu cách diễn giải hiện đại của thiết kế quang học cổ điển ấy có mang lại một phần những phẩm chất tôi yêu thích ở Summilux, đồng thời đóng góp nét riêng cho hệ máy Leica M?
Tôi đã từng tìm hiểu cách Mandler tiếp cận chất ảnh quang học cổ điển trong bài đánh giá Mandler 35mm f/2. Tôi tò mò muốn biết triết lý ấy sẽ được thể hiện ra sao trên một ống kính 50mm f/1.4, tiêu cự tôi đặc biệt quen thuộc và thường dùng để chụp chân dung. Lấy Summilux cổ điển làm mốc tham chiếu, tôi muốn tìm hiểu Mandler tiến gần đến chất ảnh quen thuộc ấy đến đâu, và liệu nó có xứng đáng có một chỗ trong số nhiều ống kính 50mm tôi đã biết và đang sử dụng hay không.
Khi tôi hỏi Mandler về quá trình phát triển, đội ngũ giải thích rằng một trong những bài học chính từ dự án 35mm f/2 là các nhiếp ảnh gia muốn có chất ảnh riêng mà không phải đánh đổi quá nhiều độ nét ở rìa ảnh. Họ đã thử nhiều hướng cho 50mm f/1.4. Theo đội ngũ, một số phiên bản thậm chí còn sắc nét hơn cả ống kính ASPH nhưng lại thiếu cá tính của bản gốc. Một số khác mang cảm giác quá hiện đại, trong khi vài phiên bản lại quá giống E46 cũ.
Phiên bản cuối cùng là nỗ lực tìm điểm cân bằng: giữ lại bầu không khí của một ống kính Pre-ASPH cổ điển, đồng thời cải thiện độ nét trung tâm, chất lượng ở rìa ảnh và tính tiện dụng khi lấy nét gần. Mandler cũng cho tôi biết phản hồi từ các nhiếp ảnh gia đã ảnh hưởng đến những ưu tiên về quang học, chứ không chỉ thiết kế cơ khí.
Trong bài đánh giá này, tôi chọn phiên bản đồng thau mạ crôm của Mandler 50mm f/1.4 E46 Pre-A. Tôi gần như không phải đắn đo về lựa chọn đó. Tôi đặc biệt yêu thích ống kính đồng thau, nhất là những chiếc có lớp hoàn thiện đẹp, cầm trên tay cũng thích như khi ngắm chúng trên máy ảnh. Mandler có màu sắc và lớp hoàn thiện rất đẹp, cùng kết cấu tạo cảm giác chắc chắn, đáng tin cậy. Đây là một ống kính được chế tác chỉn chu, với trọng lượng đầm tay phù hợp với trải nghiệm chụp bằng Leica M. Tôi cũng có nắp ống kính đồng thau đồng bộ, giúp cả bộ trở nên hoàn chỉnh và đẹp mắt.
Phiên bản đồng thau nặng 385 gram, so với 290 gram của phiên bản nhôm anod hóa màu đen. Cả hai có cùng thiết kế quang học, vì vậy lựa chọn phụ thuộc vào trọng lượng, lớp hoàn thiện và sở thích cá nhân. Với tôi, trọng lượng tăng thêm cũng là một phần sức hấp dẫn. Ống kính cho cảm giác chắc tay mà không trở nên cồng kềnh, và vẻ ngoài cổ điển của nó rất phù hợp với những chiếc máy ảnh Leica M cùng các ống kính lấy cảm hứng cổ điển khác của tôi.
Mandler 50mm f/1.4 E46 Pre-A bằng đồng thau gắn trên Leica M11-D của tôi, kết hợp với bao da máy ảnh màu đỏ của Angelo Pelle. Một sự kết hợp mang dáng vẻ cổ điển, hoàn toàn hòa hợp với bộ sưu tập ống kính Leica M và thiết bị nhiếp ảnh lấy cảm hứng hoài cổ của tôi.
Các chi tiết cũng được chăm chút kỹ lưỡng. Vòng lấy nét có lực cản mượt mà, đồng đều và hành trình xoay tương đối ngắn, còn vòng khẩu độ có các nấc rõ ràng và hỗ trợ điều chỉnh mỗi nửa khẩu. Ống kính sử dụng ren kính lọc 46mm, có mười hai lá khẩu và chỉ dài 46.5mm. Đây là một thiết kế nhỏ gọn nếu xét đến khẩu độ tối đa f/1.4. Mandler công bố cấu trúc quang học gồm bảy thấu kính chia thành năm nhóm, với dải khẩu độ từ f/1.4 đến f/16.
Một chi tiết khiến tôi có cảm nhận trái chiều là loa che nắng tích hợp có thể thu gọn. Tôi hiểu vì sao Mandler giữ lại thiết kế này. Nó trung thành với diện mạo Summilux cổ điển và giúp bạn không phải mang theo loa che nắng rời. Tuy nhiên, với công việc của mình, tôi thích một loa che nắng vặn ren có nhiều khe thoáng hơn, gắn vào ren kính lọc. Nó sẽ khiến ống kính trông hơi khác đi, nhưng tôi nghĩ sẽ hợp với cách làm việc của mình hơn. Có thể sau này tôi sẽ tìm mua thêm một chiếc, miễn là tìm được phiên bản vừa vặn mà không ảnh hưởng đến thao tác hay diện mạo của ống kính.
Nhìn chung, Mandler tạo ấn tượng ban đầu rất tốt. Lớp hoàn thiện đồng thau, cảm giác chắc chắn và các vòng điều khiển truyền thống đều góp phần tạo nên một ống kính rất hợp với Leica M. Nhưng kết cấu đẹp chỉ là một phần câu chuyện. Điều quan trọng nhất với tôi là những gì diễn ra khi nhìn qua kính ngắm và bắt đầu chụp ảnh.
Mandler 50mm f/1.4 E46 Pre-A trên Leica M11-D. Ảnh cận cảnh cho thấy thang khẩu độ và thang lấy nét được khắc trên ống kính, nhắc rằng sức hút của nó không chỉ nằm ở chất ảnh mà còn ở trải nghiệm xúc giác khi sử dụng một ống kính lấy nét thủ công.
Một chi tiết nhỏ tôi mong có là dấu hiệu rõ ràng trên ống kính cho biết khi đang lấy nét dưới 0.7 mét. Mandler có thể lấy nét gần đến 0.5 mét, nhưng cơ chế liên kết lấy nét bằng máy đo xa chỉ hoạt động đến 0.7 mét.
Trên dòng Leica M11, tôi thường chuyển đổi giữa ống ngắm đo xa, EVF rời và màn hình sau trong khi chụp, tùy theo chủ thể và bố cục. Khi chụp chân dung ở cự ly gần, khoảng lấy nét mở rộng này có thể thực sự hữu ích, nhưng bạn cần nhận biết khi nào mình đã vượt quá giới hạn của ống ngắm đo xa.
Một dấu mốc có thể cảm nhận bằng tay tại vị trí 70cm sẽ giúp việc chuyển qua giới hạn này trực quan hơn, đặc biệt với những nhiếp ảnh gia thích sử dụng ống ngắm đo xa quang học.
Tôi đã trao đổi điều này với Mandler, và đội ngũ xác nhận họ từng cân nhắc ý tưởng ấy nhưng không đưa vào phiên bản hiện tại để giữ sự nhất quán trong thiết kế bên ngoài.
Họ sẽ ghi nhớ đề xuất này cho các mẫu máy trong tương lai. Đây không phải là một thiếu sót lớn, nhưng tôi vẫn nghĩ đó sẽ là một cải tiến thiết thực cho những nhiếp ảnh gia thường xuyên sử dụng khả năng lấy nét gần.
Mandler 50mm f/1.4 E46 Pre-A được xây dựng dựa trên cấu trúc bảy thấu kính, năm nhóm Thiết kế quang học Double Gauss. Thiết kế này theo hướng Pre-ASPH truyền thống với toàn bộ thấu kính hình cầu, không có thấu kính phi cầu, nhằm giữ lại chất ảnh đặc trưng của những ống kính 50mm khẩu độ lớn cổ điển.
Theo Mandler, công thức quang học phần lớn tuân theo thiết kế E46 nguyên bản, với những thay đổi chính nằm ở việc lựa chọn kính, lớp phủ và tinh chỉnh quang sai. Kính chiết suất cao giúp kiểm soát cầu sai và độ cong trường ảnh ở f/1.4, trong khi kính tán sắc thấp được dùng để giảm sắc sai dọc cùng viền tím hoặc viền màu có thể xuất hiện dọc các cạnh tương phản cao.
Mandler cũng công bố độ phân giải được cải thiện 20–25% so với thiết kế gốc. Đây là những giải thích và số liệu từ nhà sản xuất, nhưng mục tiêu rất rõ ràng: cải thiện độ nét và tính tiện dụng mà không từ bỏ cá tính của một chiếc Summilux cổ điển.
Một điều tôi thấy thú vị ở cách tiếp cận này là độ nét không phải mục tiêu duy nhất. Một ống kính có thể tái hiện rất nhiều chi tiết mà vẫn tạo ra những bức ảnh phẳng hoặc khô cứng. Điều tôi tìm kiếm, nhất là khi chụp người, là cách chủ thể tách khỏi hậu cảnh, cách vùng nét chuyển dần sang vùng ngoài nét và liệu chất ảnh có mang lại chiều sâu cho bức chân dung hay không. Mandler đặc biệt nhấn mạnh tính ba chiều này cùng nét xoáy nhẹ tinh tế của hiệu ứng xóa phông. Đó là những phẩm chất tôi muốn tự khám phá qua ảnh chụp của mình thay vì chỉ tin vào lời giới thiệu.
Bettie from Hell, được chụp bằng Mandler 50mm f/1.4 E46 Pre-A ở khẩu độ mở tối đa. Ánh sáng ấm, vùng tối sâu và sự chuyển tiếp tinh tế giữa nét và mờ mang đến cho bức chân dung gần gũi này nét hoài cổ đậm chất điện ảnh.
Đây là lúc Mandler 50mm f/1.4 E46 Pre-A bắt đầu chinh phục tôi. Khi xem lại những bức chân dung chụp bằng nó, tôi ấn tượng với cách ống kính tái hiện gương mặt tự nhiên đến vậy. Chất cổ điển hiện diện rõ ràng nhưng không lấn át bức ảnh.
Tôi đặc biệt yêu cách ống kính thể hiện làn da. Màu sắc nhẹ nhàng, tự nhiên, với độ mềm giúp tôn da rất đẹp. Khi lấy nét vào mắt, làn da trở nên mịn màng, gần như thanh thoát mà hình ảnh vẫn không mất đi độ chi tiết. Có một quầng sáng nhẹ quanh vùng được lấy nét, đặc biệt ở khẩu độ mở lớn nhất, tạo cho ảnh chân dung một bầu không khí riêng. Đây không phải kiểu mềm khiến mọi thứ trông mất nét. Thay vào đó, những vùng quan trọng vẫn đủ rõ nét, giúp khuôn mặt luôn là tâm điểm.
Sự chuyển tiếp từ chủ thể sang hậu cảnh cũng dễ chịu không kém. Ở f/1.4, hậu cảnh tan biến mềm mại, tạo sự tách biệt mà không khiến hình ảnh có cảm giác giả tạo. Theo Mandler, sự cân bằng cầu sai đóng vai trò quan trọng trong chất ảnh này, cùng các yếu tố như lá khẩu, độ cong trường ảnh và độ tối góc. Hãng cũng cho biết đã giảm hiệu ứng đốm sáng mắt mèo rõ rệt ở một số ống kính E46 đời cũ, tạo ra những đốm sáng ngoài nét gọn gàng hơn mà vẫn giữ hình dáng và sự chuyển mờ tự nhiên vào hậu cảnh. Trong ảnh của tôi, kết quả mang cảm giác cổ điển rõ nét mà hậu cảnh không tranh sự chú ý với chủ thể.
Điều tôi thấy đặc biệt thú vị là chất cổ điển càng rõ rệt khi tôi tiến gần chủ thể. Ở khoảng cách chụp chân dung thoải mái hơn, chất ảnh tương đối tiết chế, nhưng khi tôi tiến lại gần, cá tính của ống kính thể hiện rõ hơn nhiều. Hiệu ứng này không tạo cảm giác nổi khối quá mức hay bồng bềnh. Thay vào đó, hình ảnh trở nên trực diện và thân mật hơn, với sự kết hợp đặc trưng giữa độ mềm, quầng sáng và chuyển tiếp vùng nét dễ nhận thấy hơn. Tôi nhận ra điều này khi chụp Bettie, đặc biệt trong những bức chân dung cận cảnh, nơi ống kính dường như bộc lộ rõ hơn cá tính của mình.
Một chi tiết tôi đặc biệt thích trong những bức chân dung cận cảnh là cách các phản chiếu nhỏ quanh mắt bắt sáng. Trong một số bức ảnh, chúng trông gần như những viên ngọc nhỏ, với sắc xanh lá, hổ phách, đỏ và xanh dương nổi bật trên hàng mi và mống mắt tối màu. Lớp trang điểm và ánh sáng được kiểm soát cẩn thận góp phần quan trọng tạo nên điều này, nhưng tôi thích cách những phản chiếu nhỏ ấy trở thành một phần của hình ảnh thay vì biến mất trong bóng tối. Đó là một chi tiết tinh tế, nhưng mang lại nét đặc biệt cho những bức chân dung cận cảnh.
Điều quan trọng với tôi là chất ảnh không bao giờ có cảm giác gượng ép. Tôi có thể dùng Mandler để chụp chân dung mang cảm hứng hoài cổ mà không để hiệu ứng trở thành chủ đề chính của bức ảnh. Đó là sự khác biệt tôi trân trọng.
Với buổi chụp này, tôi muốn tạo ra điều gì đó hơi khác biệt. Ý tưởng có tên là Cửa Hàng Nhỏ Đầy Điều Kỳ Lạ, một thế giới nhỏ bí ẩn được xây dựng quanh ngôi nhà của Bettie và những đồ vật cô sưu tầm.
Những con thú nhồi bông, một con thiên nga khác lạ, các món đồ trang trí và mọi chi tiết nhỏ đều trở thành một phần của câu chuyện thay vì chỉ làm phông nền. Tôi hình dung ba cảnh khác nhau: một không gian phòng ngủ thân mật, một cuộc gặp gỡ vui nhộn và hơi siêu thực với con thiên nga, và một khung cảnh buổi tối đầy quyến rũ, gần như thể chúng tôi vừa bước vào một bộ phim.
Tôi hiếm khi chụp khung ngang, nhưng với một bài đánh giá nhiếp ảnh, tôi thích xen kẽ những khung hình rộng hơn giữa các ảnh chân dung. Và phải nói rằng Mandler 50mm f/1.4 E46 Pre-A đã làm rất tốt. Ngay cả khi Bettie nằm duỗi người trên giường, tôi cũng không thấy cần góc rộng hơn. Tiêu cự 50mm ghi lại được khung cảnh, bầu không khí và những chi tiết nhỏ trong phòng, còn ánh sáng màu mang lại chất điện ảnh, gần như một khung hình trích từ phim mà tôi đang tìm kiếm.
Bettie from Hell trong bối cảnh đầu tiên của buổi chụp, được chụp bằng Mandler 50mm f/1.4 E46 Pre-A ở khẩu độ mở tối đa. Tôi muốn ánh sáng ấm trên gương mặt cô tương phản với rèm xanh mòng két lạnh và bóng tối xung quanh, tạo cảm giác như một khung hình trong phim. Tiêu cự 50mm cho tôi đủ không gian để đưa khung cảnh vào ảnh mà vẫn giữ Bettie ở trung tâm câu chuyện.
Mỗi buổi chụp đều bắt đầu với một chút hồi hộp, đặc biệt khi tôi làm việc với ai đó lần đầu. Dù đã làm việc này vô số lần, tôi vẫn luôn háo hức trước khi chụp những bức ảnh đầu tiên. Bạn có một ý tưởng trong đầu, một bầu không khí muốn tạo ra, nhưng không bao giờ hoàn toàn biết nó sẽ hiện lên thế nào khi người mẫu đứng trước máy ảnh. Những khung hình đầu tiên rất quan trọng. Chúng giúp tôi hiểu ánh sáng vận hành ra sao, liệu ống kính có tạo ra chất ảnh như tôi hình dung hay không, và cũng quan trọng không kém, giúp người mẫu thấy cách tôi hình dung về cô ấy. Là một nhiếp ảnh gia và đạo diễn, tôi muốn người đứng trước máy ảnh cảm thấy thoải mái, tin tưởng vào quá trình và cuối cùng là thấy mình đẹp.
Ở bối cảnh đầu tiên với Bettie, tôi muốn tạo cảm giác gần gũi, tối và hơi bí ẩn, gần như một khung hình lấy từ phim. Vì chụp ban ngày nên chúng tôi đóng rèm để tôi hoàn toàn kiểm soát ánh sáng. Tôi đề nghị cô nằm thoải mái trên giường và bật đèn đầu giường, trong khi tôi dùng tấm lọc màu để thêm những sắc độ tinh tế vào cảnh và tạo chiều sâu cho hậu cảnh. Tôi muốn ánh sáng có cảm giác xuất phát tự nhiên từ chính căn phòng, với ánh sáng ấm của đèn trong cảnh tương phản với những tông lạnh phía sau cô. Ngay từ tấm chụp thử đầu tiên, mọi thứ đã ăn khớp. Ánh sáng, màu sắc, khung cảnh và Mandler 50mm f/1.4 ở khẩu độ mở tối đa kết hợp với nhau, tạo ra cảm giác đã rất gần với điều tôi hình dung. Kết quả có chút táo bạo và hơi hướng phim nghệ thuật, một tâm trạng điện ảnh dựa vào bầu không khí và sự gợi mở nhiều hơn là phô bày quá nhiều.
Tôi chuyển vài bức ảnh sang điện thoại qua Leica FOTOS để cho Bettie xem những hình đầu tiên. Thấy hình ảnh đang dần thành hình giúp cô ấy thư giãn, và tôi cũng cảm nhận được sự căng thẳng ban đầu tan biến. Khoảnh khắc đó rất quan trọng với tôi. Những bức ảnh có thể bắt đầu từ tầm nhìn của tôi, nhưng trải nghiệm là của cả hai, và tôi muốn người mẫu cảm nhận rằng chúng tôi đang cùng nhau sáng tạo. Khi đã có được sự tự tin đó, chúng tôi có thể tự do khám phá ý tưởng hơn.
Dù một số bức ảnh có thể hơi táo bạo để đăng lên Instagram, mục đích chưa bao giờ chỉ là khoe da thịt. Tôi muốn bóng đổ, ánh đèn đầu giường ấm áp, những điểm nhấn màu sắc và bóng tối xung quanh tạo nên cảm giác bí ẩn. Tôi muốn mỗi khung hình như thuộc về một câu chuyện lớn hơn, để người xem tự hình dung điều gì đã xảy ra ngay trước khi màn trập được nhấn hoặc điều gì có thể xảy ra tiếp theo. Ống kính 50mm dường như hoàn toàn phù hợp với bối cảnh. Tôi chưa từng ước mình có một ống kính góc rộng hơn, ngay cả khi chụp Bettie trên giường. Tôi vốn thường chụp theo chiều dọc, dù cũng chụp vài khung hình ngang, một phần để có ảnh biểu ngữ cho blog. Cả hai chúng tôi cũng đều thích những bức đó.
Đó là điều tôi thích ở những dự án cá nhân này. Tôi thường hình dung rõ những bức ảnh mình muốn trước khi buổi chụp bắt đầu, nhưng ưu tiên hàng đầu luôn là để người đứng trước máy ảnh cảm thấy hài lòng với kết quả. Khi điều đó xảy ra và hình ảnh cũng đáp ứng, thậm chí vượt qua kỳ vọng của tôi, tôi biết chúng tôi đang đi đúng hướng. Ngay từ những bức ảnh đầu tiên, bầu không khí ấy đã hiện hữu. Chúng tôi đã tìm được điểm khởi đầu, và tôi háo hức chờ xem phần còn lại của buổi chụp sẽ đưa chúng tôi đến đâu.
Bettie from Hell có một con thiên nga tuyệt đẹp trong Cửa Hàng Nhỏ Đầy Điều Kỳ Lạ của mình. Trong phòng có một góc cổ điển xinh đẹp, với ghế sofa, lò sưởi và thậm chí cả một con cáo trông giận dữ. Tuy nhiên, với bộ ảnh này, tôi muốn thứ gì đó tối hơn và giàu cảm xúc hơn. Con thiên nga sẽ không chỉ là một đạo cụ. Tôi muốn nó trở thành một phần của câu chuyện, gần như một nhân vật khác trong bức ảnh.
Thiên Nga. Bettie from Hell bên đạo cụ thiên nga trắng, được chụp bằng Mandler 50mm f/1.4 E46 Pre-A. Tôi muốn thiên nga trở thành một phần của bố cục thay vì chỉ là đạo cụ, với chiếc cổ cong che một phần gương mặt cô và thêm chút bí ẩn cho bức chân dung. Đây cũng là lúc khả năng lấy nét gần của ống kính phát huy tác dụng, cho phép tôi tiến lại gần hơn và giữ mối liên kết giữa Bettie với thiên nga ở trung tâm khung hình. Ánh sáng ấm và chất ảnh mềm mại giúp tạo nên bầu không khí điện ảnh, gần như mơ màng mà tôi đã hình dung.
Cách bố trí tương đối đơn giản. Tôi đóng rèm bên cửa sổ để chặn ánh sáng ban ngày và kiểm soát bầu không khí. Bên trái Bettie, tôi đặt một đèn Harlowe Pro 300W với hộp tản sáng bát giác làm nguồn sáng chính. Bên phải, tôi dùng đèn Harlowe 120W Spectra nhỏ hơn để bổ sung chút ánh sáng và cân bằng vùng tối. Cách này mang lại độ tương phản tôi muốn, đồng thời giữ cho màu sắc và chất liệu vẫn là một phần của khung cảnh.
Vì thiên nga cũng là một trong những nhân vật chính của bức ảnh, tôi khép khẩu Mandler lại một chút. Nếu nhớ không nhầm, tôi chụp ở f/2.8. Tôi muốn có đủ độ rõ nét để cả Bettie và thiên nga cùng góp mặt trong câu chuyện, thay vì để khả năng tách phông trở thành điểm thu hút chính. Một lưu ý nhỏ với bức ảnh này là ống kính Leica M không truyền thông tin khẩu độ đã chọn đến máy ảnh bằng điện tử. Vì vậy, f/2.8 là thông số tôi nhớ đã dùng khi chụp, chứ không phải giá trị có thể xác nhận từ siêu dữ liệu.
Với bức chân dung này, tôi muốn thiên nga và Bettie có cảm giác thuộc về cùng một câu chuyện, gần như một khung hình từ bộ phim xưa. Mandler 50mm f/1.4 E46 Pre-A ghi lại bầu không khí ấm áp trong phòng mà vẫn giữ khung cảnh gần gũi, tự nhiên.
Đây cũng là lúc Mandler khiến tôi bất ngờ. Khi mở khẩu tối đa, nó có chất hoài cổ đáng yêu, với quầng sáng nhẹ, một chút mềm mại và vài khiếm khuyết quang học góp phần tạo nên cá tính. Nhưng khi khép khẩu, ống kính trở nên sắc nét và tương phản hơn rõ rệt mà vẫn giữ chút quyến rũ cổ điển ấy. Kết quả là một chất ảnh khác biệt nhưng không đánh mất cá tính đã thu hút tôi đến với ống kính ngay từ đầu.
Bạn có thể thấy hiệu ứng ánh sáng qua những điểm phản chiếu trong mắt Bettie. Hình phản chiếu của hộp tản sáng bát giác tạo nên một hình dạng rõ nét, khiến đôi mắt thêm lấp lánh và nhắc bạn rằng ánh sáng là một phần trong việc tạo nên bức ảnh. Với tôi, sự tương tác giữa ống kính, ánh sáng và chủ thể chính là điều khiến nhiếp ảnh chân dung trở nên đáng giá. Ống kính tạo ra chất ảnh, nhưng cách bạn sử dụng nó mới mang lại bầu không khí cho hình ảnh.
Khả năng lấy nét gần hơn của Mandler cũng cho tôi thêm tự do tiến sát để tạo bố cục chặt hơn. Trong khung hình này, tôi muốn mỏ thiên nga che một mắt Bettie, tạo chút bí ẩn mà vẫn giữ vẻ thanh lịch thay vì chỉ đơn thuần khác lạ. Nó trở thành một trong những ý tưởng tôi yêu thích nhất của bộ ảnh: một bức chân dung mà người và vật cùng chia sẻ tâm điểm, và một quyết định nhỏ về bố cục làm thay đổi toàn bộ tâm trạng.
Tôi chụp bộ ảnh bằng Leica M11-D và Mandler 50mm f/1.4 E46 Pre-A. Trong các cảnh khác nhau, tôi sử dụng ba đèn Harlowe, kết hợp ánh sáng chính được định hình, các điểm nhấn màu và những chiếc đèn có sẵn trong phòng. Mỗi bối cảnh cần một cách tiếp cận hơi khác, nhưng mục tiêu vẫn như nhau: tạo bầu không khí điện ảnh, nơi ánh sáng và chất ảnh của ống kính hòa quyện.
Tôi đặc biệt thích tận dụng không gian sẵn có theo cách này. Đèn chùm, đèn bàn và rèm cửa màu xanh mòng két đều trở thành một phần của bố cục. Những điểm sáng ấm ở hậu cảnh tương phản với các tông màu lạnh hơn trong phòng, tạo nên bầu không khí điện ảnh mà không khiến bức ảnh trông quá dàn dựng. Tôi muốn người xem chú ý đến Bettie trước, rồi dần khám phá những chi tiết nhỏ quanh cô ấy.
Mục tiêu chưa bao giờ chỉ là tạo ra một bức chân dung đẹp. Tôi muốn xây dựng một thế giới điện ảnh nhỏ quanh Bettie, nơi ánh sáng, màu sắc, đồ vật và chất ảnh của ống kính cùng góp phần kể một câu chuyện. Bộ ảnh cuối cùng kết hợp các yếu tố này, với mỗi bức ảnh hé lộ thêm một góc nhỏ trong Cửa Hàng Nhỏ Đầy Điều Kỳ Lạ.
Laura tại rạp Cinema Klappei ở Antwerp, được chụp bằng Mandler 50mm f/1.4 E46 Pre-A trên Leica M11-D. Tôi hiếm khi chụp khung dọc với nhiều khoảng trống quanh chủ thể như vậy, nhưng ở đây những hàng ghế rạp giúp kể câu chuyện. Các tấm lọc màu đỏ và xanh lơ tạo bầu không khí như một khung hình phim, còn tiêu cự 50mm cho tôi khuôn hình mong muốn mà không cần đến ống kính góc rộng hơn.
Tôi cũng mang Mandler 50mm f/1.4 đến Klappei, một rạp phim nghệ thuật nhỏ ở quê nhà Antwerp. Laura, người theo dõi và yêu thích tác phẩm của tôi, đã liên hệ qua Instagram với ý tưởng sáng tạo một bộ ảnh trong rạp chiếu phim cũ. Bản thân là người yêu điện ảnh, đặc biệt có cảm tình với cả điện ảnh xưa lẫn phim nghệ thuật, tôi lập tức đồng điệu với ý tưởng đó. Tôi muốn ghi lại bầu không khí hoài niệm ấy, chỉ dùng vài đạo cụ và để những hàng ghế nhung đỏ kể phần lớn câu chuyện.
Trong buổi chụp này, tôi quay lại với một trong những cách bố trí ánh sáng yêu thích: ba đèn LED Harlowe, gồm 300W, 120W và 80W. Tôi dùng đèn 300W với cánh chắn sáng để định hình nguồn sáng chính, còn hai đèn nhỏ hơn được gắn tấm lọc màu. Không dùng tấm tản sáng. Tôi thích làm việc với ánh sáng gắt và trực tiếp hơn khi ý tưởng đòi hỏi, đặc biệt khi muốn màu sắc và bóng đổ trở thành một phần của câu chuyện thay vì chỉ chiếu sáng chủ thể.
Tôi cũng thích thay đổi ánh sáng trong quá trình chụp. Một điều chỉnh nhỏ có thể thay đổi hoàn toàn sắc thái của hình ảnh, ngay cả khi địa điểm và chủ thể vẫn như cũ. Có lúc đèn 300W đóng vai trò là nguồn sáng chính. Ở những khung hình khác, tôi chuyển nó ra sau Laura và điều chỉnh chùm sáng để tạo cảm giác ánh sáng phát ra từ chính rạp chiếu phim. Sự thay đổi đó mang lại bầu không khí khác cho các bức ảnh, như thể căn phòng và những chiếc ghế cũ là một phần của cảnh phim.
Mandler xử lý những điều kiện này rất tốt. Một điểm tôi đặc biệt đánh giá cao là khả năng chống lóe sáng trong buổi chụp này. Tôi hiếm khi dùng loa che nắng, và lần này cũng không dùng dù chụp với nguồn sáng ngược mạnh. Ống kính vẫn giữ được độ tương phản mà không để lóe sáng ngoài ý muốn lấn át hình ảnh. So với trải nghiệm dùng những ống kính như Steel Rim 35mm f/1.4, Noctilux-M 50mm f/1 và Summaron 28mm f/5.6 LTM, tôi thấy Mandler dễ sử dụng hơn trong các điều kiện này. Tất nhiên, lóe sáng còn phụ thuộc vị trí và cường độ nguồn sáng, nhưng đây là kết quả đáng khích lệ trong bối cảnh tôi muốn giữ vùng tối sâu và màu sắc bão hòa.




Một ống kính có thể cho chất ảnh đẹp mà vẫn đi kèm vài đánh đổi về quang học. Với Mandler 50mm f/1.4, tôi thấy sự cân bằng giữa những phẩm chất này thú vị hơn bất kỳ biểu đồ độ phân giải nào. Độ nét trung tâm hoàn toàn đủ cho ảnh chân dung, nhất là khi lấy nét đúng vào mắt, trong khi độ mềm nhẹ quanh chủ thể góp phần tạo nên diện mạo tổng thể mà tôi thích.
Bettie from Hell, được chụp bằng Mandler 50mm f/1.4 E46 Pre-A. Ánh sáng ấm làm nổi bật trang sức vàng và những sắc độ đậm đà trong cảnh, còn độ sâu trường ảnh mỏng tách hình phản chiếu của cô khỏi tiền cảnh.
Điều tôi đặc biệt trân trọng là cách chất ảnh thay đổi khi khép khẩu. Khoảng f/2 đến f/2.8, hiệu ứng xóa phông được kiểm soát tốt hơn nhưng vẫn hiện diện rõ ràng. Hình ảnh tăng độ tương phản và độ rõ nét, các góc cũng nét hơn một chút mà không mất hết chất hoài cổ. Với tôi, đây là điểm cân bằng tuyệt vời giữa chất ảnh mềm mại, giàu không khí ở f/1.4 và hình ảnh sắc nét, rõ ràng hơn khi tình huống đòi hỏi. Tôi không phải người dành hàng giờ soi từng điểm ảnh ở mọi góc của bức hình. Tôi quan tâm hơn đến cá tính của hình ảnh và cách ống kính giúp mình kể chuyện. Về mặt đó, Mandler đạt được sự cân bằng rất phù hợp với cách tôi chụp.
Ở khẩu độ mở lớn nhất f/1.4, ống kính cũng tạo ra quầng sáng nhẹ quanh các chi tiết có độ tương phản cao. Tôi thấy điều này đặc biệt hấp dẫn trong ảnh chân dung, vì nó làm dịu sự chuyển tiếp quanh một số vùng sáng mà không khiến toàn bộ hình ảnh trông mất nét. Đó là một phần của cá tính Pre-ASPH mà tôi yêu thích, dù mức độ thể hiện đương nhiên phụ thuộc vào chủ thể, ánh sáng và khoảng cách.
Một điều tôi nhận thấy trong ảnh là viền tím quanh một số chi tiết phản chiếu, đặc biệt là ngọc trai và các chi tiết sáng bóng khác. Điều này đáng lưu ý vì những điểm sáng nhỏ có thể khá nổi bật trong ảnh chân dung được chiếu sáng cẩn thận. Với tôi, nó không làm hỏng bức ảnh, nhưng vẫn là điều cần chú ý, đặc biệt khi chụp trang sức, kim sa hoặc các vật liệu phản chiếu khác trên nền tối.
Mandler cho tôi biết mục tiêu là giữ lại quầng sáng, sự chuyển nét mượt mà và độ tương phản giảm đầy cảm xúc mà các nhiếp ảnh gia thường gắn với ống kính Pre-ASPH cổ điển, đồng thời cải thiện chất lượng rìa ảnh và sắc sai dọc. Hãng không cố loại bỏ mọi khiếm khuyết. Viền tím và lóe sáng vẫn có thể xuất hiện trong điều kiện ánh sáng khó, như tôi cũng nhận thấy ở những chi tiết phản chiếu trong ảnh chân dung. Với tôi, khác biệt quan trọng nằm ở chỗ khiếm khuyết ấy đóng góp cho bức ảnh hay làm người xem phân tâm.
Một chi tiết trong bối cảnh phòng ngủ của Bettie from Hell, được chụp bằng Mandler 50mm f/1.4 E46 Pre-A. Chiếc đèn là điểm lấy nét, với chao đèn thanh mảnh và ánh sáng ấm được tái hiện rõ ràng, trong khi chuỗi ngọc trai trên ma-nơ-canh dần chìm vào vùng ngoài nét. Tôi thích kiểu cảnh này khi so sánh Mandler với Leica Summilux-M 50mm f/1.4 Pre-ASPH. Nó cho phép tôi nhìn xa hơn độ nét đơn thuần, để cân nhắc cách mỗi ống kính xử lý vùng nét, chi tiết và sự chuyển sang vùng mờ trong bối cảnh thiếu sáng thực tế.
Đã sử dụng hầu hết các phiên bản Leica Summilux-M 50mm f/1.4 suốt nhiều năm, tôi đến với Mandler khi đã khá rõ mình đang tìm kiếm điều gì. Bản Pre-ASPH E46 nguyên gốc có chất ảnh tôi luôn yêu thích, nhất là để chụp chân dung. Vậy Mandler có tái hiện được cá tính ấy không? Theo trải nghiệm của tôi, là có, và rất rõ rệt. Sự tương đồng thật nổi bật, từ cách tái hiện làn da dịu dàng đến cách hậu cảnh tan mờ. Nhìn vào ảnh của mình, tôi thấy Mandler nét hơn một chút ở trung tâm, đồng thời giữ lại phần lớn độ mềm mại và bầu không khí khiến Summilux nguyên bản hấp dẫn đến vậy.
Mandler cũng mang lại vài lợi thế thực tế. Khoảng cách lấy nét tối thiểu 50cm cho tôi thêm tự do khi chụp chân dung cận và các chi tiết nhỏ, trong khi Leica Summilux E46 chỉ lấy nét gần đến 70cm. Khi chụp bằng dòng Leica M11, tôi thường chuyển đổi giữa kính ngắm đo xa, kính ngắm điện tử EVF và màn hình sau, nên khoảng lấy nét bổ sung ấy thực sự hữu ích. Đây là cải tiến chu đáo dành cho những nhiếp ảnh gia muốn tiến gần chủ thể hơn mà không đổi ống kính.
Tuy nhiên, tôi sẽ không bao giờ gạt chiếc Leica nguyên bản sang một bên để chọn Mandler chỉ vì một ống kính có thể nét hơn hay linh hoạt hơn đôi chút. Summilux mang một lịch sử mà Mandler, dù tốt đến đâu, cũng không thể tái tạo. Với tôi, tên tuổi Leica, di sản của ống kính và vị trí của nó trong lịch sử hệ M đều góp phần tạo nên sức hấp dẫn. Một số phiên bản, đặc biệt những chiếc có lớp hoàn thiện đẹp và được bảo quản tốt, còn mang giá trị sưu tầm. Tùy phiên bản và tình trạng, chúng có thể giữ giá đáng kể trên thị trường đồ đã qua sử dụng. Sở hữu một chiếc Leica cổ điển không chỉ là những bức ảnh nó tạo ra. Đó còn là bản thân món đồ, tay nghề chế tác, lịch sử và niềm vui khi lưu giữ một phần di sản ấy trong bộ sưu tập.
Có một yếu tố thực tế cần cân nhắc khi mua ống kính đời cũ: tình trạng. Tôi đã gặp một số ống kính Summilux nguyên bản bị mờ thấu kính, vì vậy tôi luôn khuyên kiểm tra kỹ phần quang học trước khi mua. Điều này không có nghĩa là mọi ống kính đều gặp vấn đề, nhưng tình trạng của từng chiếc rất quan trọng, nhất là khi bạn đầu tư vào một thiết bị có giá trị sưu tầm.
Mandler tiến rất gần đến chất ảnh của chiếc Summilux nguyên bản trong ký ức tôi, đồng thời cho khả năng lấy nét gần hơn và, qua ảnh tôi chụp, độ nét trung tâm nhỉnh hơn một chút. Leica vẫn là ống kính mang bề dày lịch sử cùng những phiên bản mà tôi vẫn thấy nhớ. Với người đang chọn giữa một chiếc nguyên bản cổ điển và một ống kính mới, đó là hai lý do mua rất khác nhau.
Tôi sẽ giới thiệu Mandler 50mm f/1.4 cho những người chụp Leica M coi trọng cá tính ngang với độ nét, đặc biệt là người chụp chân dung và thích làm việc với ánh sáng có sẵn hoặc được định hình cẩn thận. Chất ảnh của nó có nét hoài cổ mà không trở thành một chiêu gây chú ý, và việc khép khẩu mang lại độ rõ nét cao hơn khi chủ thể hoặc bố cục cần đến. Khoảng cách lấy nét gần hơn là một lợi thế thực tế khác, nhất là với chân dung cận và chi tiết.
Nếu bạn tìm kiếm độ nét đồng đều hoàn hảo trên toàn khung hình hoặc hình ảnh được hiệu chỉnh triệt để đến mức chính xác tuyệt đối, đây có thể không phải ống kính dành cho bạn. Nhưng nếu muốn một ống kính 50mm khẩu lớn với khả năng tái hiện làn da tự nhiên, sự chuyển tiếp nhẹ nhàng vào hậu cảnh và cá tính thay đổi theo khẩu độ cùng khoảng cách chủ thể, Mandler rất đáng được cân nhắc nghiêm túc. Không chỉ đơn giản là tái tạo quá khứ. Đó là đưa một phần cá tính cổ điển ấy vào những bức ảnh bạn chụp hôm nay.
Bettie from Hell trong Thiên Nga, được chụp bằng Mandler 50mm f/1.4 E46 Pre-A. Ánh sáng ấm dịu, tông da tinh tế và sự tách biệt nhẹ nhàng khỏi hậu cảnh tối mang đến cho bức chân dung bầu không khí như một khung hình từ phim xưa. Tôi muốn thiên nga có cảm giác là một phần câu chuyện thay vì chỉ là đạo cụ, còn tiêu cự 50mm cho phép đưa hai chủ thể vào cùng một khung hình. Đây là hình ảnh phù hợp để khép lại bài đánh giá, thể hiện kiểu chân dung điện ảnh mà tôi thích sử dụng ống kính 50mm khẩu lớn để chụp.
Mandler 50mm f/1.4 E46 Pre-A để lại trong tôi ấn tượng rất tích cực. Sau nhiều năm sử dụng rất nhiều phiên bản Summilux, tôi tiếp cận ống kính này với những kỳ vọng khá cụ thể. Nó tiến gần đến chất ảnh của chiếc Pre-ASPH sơn đen cũ trong ký ức tôi hơn mong đợi, đồng thời mang lại sự tiện lợi của một ống kính mới và khoảng cách lấy nét gần hơn.
Summilux nguyên bản sẽ luôn có vị trí đặc biệt trong tâm trí tôi. Lịch sử, tên tuổi Leica, tay nghề chế tác và giá trị sưu tầm đều góp phần tạo nên sức hút. Sở hữu một chiếc cổ điển đẹp vẫn là điều đặc biệt. Nhưng tôi không nghĩ vì thế mà chúng ta nên bỏ qua những gì Mandler đã đạt được ở đây. Đây không đơn thuần là bản sao của một ống kính cổ điển. Đó là cách diễn giải đầy dụng tâm, giữ lại phần lớn cá tính tôi yêu thích đồng thời bổ sung những cải tiến hữu ích cho nhiếp ảnh đương đại.
Nó có hoàn hảo không? Không ống kính nào hoàn hảo, và hiện tượng viền tím tôi nhận thấy quanh một số chi tiết phản chiếu là điều đáng lưu tâm. Nhưng tôi không cho rằng ống kính này cần hoàn hảo trên thông số mới có giá trị trong thực tế. Sức hấp dẫn của nó nằm ở cách thể hiện con người, bầu không khí nó mang lại cho hình ảnh và những khả năng sáng tạo nó mở ra.
Với những nhiếp ảnh gia yêu cá tính của ống kính 50mm khẩu lớn cổ điển, đặc biệt để chụp chân dung, Mandler 50mm f/1.4 E46 Pre-A rất đáng cân nhắc. Nó mang lại cho tôi phần lớn những điều từng yêu thích ở Summilux cũ, cùng sự tiện lợi của một ống kính mới và khoảng cách lấy nét gần hơn. Nó không hoàn hảo, mà cũng không cần phải vậy. Sau khi dùng trong những buổi chụp này, tôi thấy nó xứng đáng có chỗ bên cạnh các ống kính 50mm khác trong tủ của mình.
Xin đặc biệt cảm ơn Bettie from Hell và Laura đã tham gia những buổi chụp sáng tạo này và thổi hồn vào các câu chuyện. Tôi cũng cảm ơn Liu tại Mandler đã dành thời gian trả lời các câu hỏi về ống kính và chia sẻ những góc nhìn về quá trình phát triển. Tôi luôn trân trọng sự cởi mở như vậy từ những người đứng sau thiết bị chúng ta sử dụng.
Milan Swolfs là một nhiếp ảnh gia chân dung nghệ thuật đến từ Antwerp, Bỉ, nổi tiếng với sự kết hợp độc đáo giữa thẩm mỹ burlesque và phong cách cổ điển. Tác phẩm của anh gợi lại vẻ hào nhoáng vượt thời gian của Hollywood những năm 1920 và 1930, khắc họa cả nam lẫn nữ trong những bức chân dung táo bạo nhưng thanh lịch, tinh tế.
Bắt đầu sự nghiệp bằng việc chụp ảnh tại các sự kiện burlesque lớn nhất châu Âu, Milan sau đó chuyển sang nhiếp ảnh nghệ thuật. Với vai trò đại sứ của Leica Camera và Harlowe Creators, tác phẩm của anh đã xuất hiện trên LFI (Leica Fotografie International), Medium Format Magazine và Viewfinder. Năm 2022, anh ra mắt triển lãm cá nhân đầu tiên, Light of Seduction, tại Leica Store ở Porto. Gần đây nhất, từ cuối năm 2024 đến đầu năm 2025, triển lãm mới nhất của anh, Echoes of Elegance: A Timeless Journey, được trưng bày tại Leica Store Beaumarchais ở Paris.
Những bức chân dung của Milan tôn vinh cá tính và vẻ đẹp cổ điển, làm sống lại nét duyên dáng và sức quyến rũ của một thời đã qua.
📷 Instagram: @milanswolfsphotography
🔄 Đăng lại từ Đánh Giá Mandler 50mm f/1.4 E46 Pre-A: Ống Kính Chân Dung Cổ Điển Cho Leica M